fbpx
Knowledge

ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စာကြည့်တိုက် ( ၅ ) ခု

ပရိတ္သတ္ႀကီးေရ…. ကမာၻေပၚမွာ စာၾကည့္တိုက္မ်ားစြာရွိတဲ့ အထဲမွ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံး စာၾကည့္တိုက္ႀကီး ( ၅ ) ခုကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္ေနာ္။

Royal Danish Library, Denmark, Copenhagen

ေတာ္ဝင္ဒိန္းမတ္စာၾကည့္တိုက္ကို ၁၆၄၈ တြင္ဘုရင္ဖရက္ဒရစ္ ၃ မွတည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး ၁၇၉၃ ခုႏွစ္တြင္အမ်ားျပည္သူအတြက္ပထမဆုံးဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၎တြင္ဒိန္းမတ္ဘာသာစကားျဖင့္ထုတ္ေဝေသာစာအုပ္တိုင္းနီးပါးပါရွိပါတယ္။ စာၾကည့္တိုက္ထဲတြင္ ဂူတင္ဘာ့ဂ္က်မ္းစာ၊ အိုက္စလန္စာမူမ်ားစုေဆာင္းျခင္းႏွင့္နတ္သမီးပုံျပင္စာေရးဆရာ Hans Christian Anderson တို႔၏ေန႔စဥ္မွတ္တမ္းမ်ားပါဝင္ပါတယ္။

National Library of China, Beijing

စာအုပ္မ်ားႏွင့္စာ႐ြက္စာတမ္းေပါင္းသန္း ၃၀ ေက်ာ္ရွိၿပီးႏွစ္စဥ္လူငါးသန္းေက်ာ္လာေရာက္လည္ပတ္ျခင္းက၎သည္ကမာၻေပၚရွိတ႐ုတ္စာအေရးအသားအမ်ားဆုံးစုေဆာင္းထားတဲ့အာရွရွိအႀကီးဆုံးစာၾကည့္တိုက္ျဖစ္လို႔ပါပဲ။ စာၾကည့္တိုက္ထဲတြင္လည္းဘီစီ ၁၆ ရာစုအထိတည္ရွိခဲ့ေသာအ႐ိုး၊ ေက်ာက္၊ လိပ္ခြံႏွင့္ပတ္သက္ေသာတ႐ုတ္အကၡရာမ်ားႏွင့္တည္ရွိၿပီးေရွးအက်ဆုံးပုံႏွိပ္ထုတ္ေဝေသာစာ႐ြက္စာတမ္းမ်ားလည္းရွိေနပါတယ္။

National Diet Library, Tokyo, Japan

၁၉၄၈ ခုႏွစ္တြင္တိုက်ိဳရွိအမ်ိဳးသားအစာအာဟာရစာၾကည့္တိုက္ကိုဖြင့္လွစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒုတိယကမာၻစစ္ႏွင့္ေနာက္ပိုင္းအေမရိကန္တို႔သိမ္းပိုက္သည့္အခ်ိန္အထိဂ်ပန္၌ျပည္သူ႔စာၾကည့္တိုက္မရွိခဲ့ပါဘူး။ ျပည္သူလူထု၏သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကိုစစ္ၿပီးေခတ္ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းေရး၏အေရးႀကီးေသာအစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ရႈျမင္ေသာေၾကာင့္ Diet စာၾကည့္တိုက္ကိုတည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၎စာၾကည့္တိုက္ဟာ ဂ်ပန္ခန္းမ ၂ ခန္းပါဥပေဒျပဳေရးႏွင့္အမ်ိဳးသားစာၾကည့္တိုက္ႏွစ္ခုလုံးျဖစ္ၿပီးဂ်ပန္တြင္ထုတ္ေဝေသာစာအုပ္တိုင္း၏မိတၱဴမ်ားကိုလည္းကိုင္ထားပါေသးတယ္။

New York Public Library, United States

၁၉ ရာစုမွာနယူးေယာက္ျပည္သူ႔စာၾကည့္တိုက္ဟာအမ်ားျပည္သူႏွင့္ပုဂၢလိကစုေဆာင္းမႈမ်ားစုစည္းျခင္းႏွင့္စုေဆာင္းျခင္းတို႔မွတျဖည္းျဖည္းဖြံ႕ၿဖိဳးလာခဲ့ပါတယ္။ အစိုးရႏွင့္ပုဂၢလိကဘ႑ာေရးႏွင့္အုပ္ခ်ဳပ္မႈတို႔ကိုေပါင္းစပ္ထားေသာဖြဲ႕စည္းပုံကိုထိန္းသိမ္းထားပါေသးတယ္။ စာၾကည့္တိုက္တြင္သိုေလွာင္ထားေသာဘ႑ာမ်ား၌ဂူတင္ဘာ့ဂ္က်မ္းစာပါဝင္ပါတယ္။ အဓိကစာၾကည့္တိုက္အေဆာက္အအုံဟာ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္႐ုပ္ရွင္၏ ‘The day after tomorrow’ ၏အေရးပါေသာစိတ္ကူးယဥ္ေနရာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

British Library, United Kingdom, London

ၿဗိတိသွ်စာၾကည့္တိုက္ကို ၁၉၇၂ ခုႏွစ္တြင္ပါလီမန္အက္ဥပေဒျဖင့္တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ ယခင္ကစာၾကည့္တိုက္သည္ၿဗိတိသွ်ျပတိုက္၏အစိတ္အပိုင္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ Das Kapital အျပင္ေအာ္စကာဝိုင္းႏွင့္မဟတၱမဂႏၵီတို႔ပါဝင္ေသာ Karl Marx အပါအ၀င္သုေတသီမ်ားကိုေနရာခ်ခဲ့သည္။ ၿဗိတိသွ်စာၾကည့္တိုက္သည္ယခုအခါလန္ဒန္စိန႔္ပန္ကရက္ရွိအေဆာက္အအုံသစ္တစ္ခုတြင္တည္ရွိၿပီးစာၾကည့္တိုက္ထဲတြင္ဂူတင္ဘာ့ဂ္က်မ္းစာ၊ Lindisfarne ခရစ္ဝင္က်မ္းမ်ားႏွင့္လီယိုနာဒိုဒါဗင္ခ်ီ၏မွတ္စုစာအုပ္မ်ားပါရွိပါတယ္။

Oak Khae Sein – La Yaung

Source ; Top10HQ

ပရိတ်သတ်ကြီးရေ…. ကမ္ဘာပေါ်မှာ စာကြည့်တိုက်များစွာရှိတဲ့ အထဲမှ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စာကြည့်တိုက်ကြီး ( ၅ ) ခုကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်နော်။

Royal Danish Library, Denmark, Copenhagen

တော်ဝင်ဒိန်းမတ်စာကြည့်တိုက်ကို ၁၆၄၈ တွင်ဘုရင်ဖရက်ဒရစ် ၃ မှတည်ထောင်ခဲ့ပြီး ၁၇၉၃ ခုနှစ်တွင်အများပြည်သူအတွက်ပထမဆုံးဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းတွင်ဒိန်းမတ်ဘာသာစကားဖြင့်ထုတ်ဝေသောစာအုပ်တိုင်းနီးပါးပါရှိပါတယ်။ စာကြည့်တိုက်ထဲတွင် ဂူတင်ဘာ့ဂ်ကျမ်းစာ၊ အိုက်စလန်စာမူများစုဆောင်းခြင်းနှင့်နတ်သမီးပုံပြင်စာရေးဆရာ Hans Christian Anderson တို့၏နေ့စဉ်မှတ်တမ်းများပါဝင်ပါတယ်။

National Library of China, Beijing

စာအုပ်များနှင့်စာရွက်စာတမ်းပေါင်းသန်း ၃၀ ကျော်ရှိပြီးနှစ်စဉ်လူငါးသန်းကျော်လာရောက်လည်ပတ်ခြင်းက၎င်းသည်ကမ္ဘာပေါ်ရှိတရုတ်စာအရေးအသားအများဆုံးစုဆောင်းထားတဲ့အာရှရှိအကြီးဆုံးစာကြည့်တိုက်ဖြစ်လို့ပါပဲ။ စာကြည့်တိုက်ထဲတွင်လည်းဘီစီ ၁၆ ရာစုအထိတည်ရှိခဲ့သောအရိုး၊ ကျောက်၊ လိပ်ခွံနှင့်ပတ်သက်သောတရုတ်အက္ခရာများနှင့်တည်ရှိပြီးရှေးအကျဆုံးပုံနှိပ်ထုတ်ဝေသောစာရွက်စာတမ်းများလည်းရှိနေပါတယ်။

National Diet Library, Tokyo, Japan

၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင်တိုကျိုရှိအမျိုးသားအစာအာဟာရစာကြည့်တိုက်ကိုဖွင့်လှစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်နှင့်နောက်ပိုင်းအမေရိကန်တို့သိမ်းပိုက်သည့်အချိန်အထိဂျပန်၌ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်မရှိခဲ့ပါဘူး။ ပြည်သူလူထု၏သတင်းအချက်အလက်များကိုစစ်ပြီးခေတ်ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေး၏အရေးကြီးသောအစိတ်အပိုင်းအဖြစ်ရှုမြင်သောကြောင့် Diet စာကြည့်တိုက်ကိုတည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းစာကြည့်တိုက်ဟာ ဂျပန်ခန်းမ ၂ ခန်းပါဥပဒေပြုရေးနှင့်အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်နှစ်ခုလုံးဖြစ်ပြီးဂျပန်တွင်ထုတ်ဝေသောစာအုပ်တိုင်း၏မိတ္တူများကိုလည်းကိုင်ထားပါသေးတယ်။

New York Public Library, United States

၁၉ ရာစုမှာနယူးယောက်ပြည်သူ့စာကြည့်တိုက်ဟာအများပြည်သူနှင့်ပုဂ္ဂလိကစုဆောင်းမှုများစုစည်းခြင်းနှင့်စုဆောင်းခြင်းတို့မှတဖြည်းဖြည်းဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပါတယ်။ အစိုးရနှင့်ပုဂ္ဂလိကဘဏ္ဍာရေးနှင့်အုပ်ချုပ်မှုတို့ကိုပေါင်းစပ်ထားသောဖွဲ့စည်းပုံကိုထိန်းသိမ်းထားပါသေးတယ်။ စာကြည့်တိုက်တွင်သိုလှောင်ထားသောဘဏ္ဍာများ၌ဂူတင်ဘာ့ဂ်ကျမ်းစာပါဝင်ပါတယ်။ အဓိကစာကြည့်တိုက်အဆောက်အအုံဟာ ၂၀၀၄ ခုနှစ်ရုပ်ရှင်၏ ‘The day after tomorrow’ ၏အရေးပါသောစိတ်ကူးယဉ်နေရာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

British Library, United Kingdom, London

ဗြိတိသျှစာကြည့်တိုက်ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင်ပါလီမန်အက်ဥပဒေဖြင့်တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ယခင်ကစာကြည့်တိုက်သည်ဗြိတိသျှပြတိုက်၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ Das Kapital အပြင်အော်စကာဝိုင်းနှင့်မဟတ္တမဂန္ဒီတို့ပါဝင်သော Karl Marx အပါအ၀င်သုတေသီများကိုနေရာချခဲ့သည်။ ဗြိတိသျှစာကြည့်တိုက်သည်ယခုအခါလန်ဒန်စိန့်ပန်ကရက်ရှိအဆောက်အအုံသစ်တစ်ခုတွင်တည်ရှိပြီးစာကြည့်တိုက်ထဲတွင်ဂူတင်ဘာ့ဂ်ကျမ်းစာ၊ Lindisfarne ခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့်လီယိုနာဒိုဒါဗင်ချီ၏မှတ်စုစာအုပ်များပါရှိပါတယ်။

About the author

mVYiwpXEUBTlpxLdLrUHVpZv

Leave a Comment